Aktualności

20/10/2020

Bajki dla dzieci na czas kwarantanny

więcej >

Dorota Bródka terapeutka Fundacji Nagle Sami napisała bajki dla dzeci na trudny czas kwarantanny. Udostępniamy je Wam do pobrania. Mamy nadzieję, że będą stanowiły dobry punkt wyjścia do rozmowy i oswajania tematu wirusa i kwarantanny.

"Koncepcja czasu dla dziecka jest czymś abstrakcyjnym, godziny, dni, przeszłość i przyszłość są pojęciami, które tylko w konkretnym kontekście nabierają znaczenia. Ale czują, kiedy my, dorośli jesteśmy zaniepokojeni, zmartwieni i dzielą nasz niepokój na swój sposób. Warto porozmawiać…może bajka wtym pomoże? Bo opowiada o Kwarantannie, która też miała kłopoty a czasem" - tłumaczy autorka.

Po kiknięciu w poniższe linki bajki otworzą się w formacie pdf:

1. bajka-o-kwarantannie-i-wirusie-z-kolorem.pdf

 i 

2. dlaczego-kwarantanna-ma-dziury-w-czasie-2.pdf

 

12/10/2020

GRUPA WSPARCIA ONLINE DLA OSÓB W ŻAŁOBIE – RUSZAJĄ ZAPISY!

więcej >

Zapraszamy serdecznie do udziału w grupie wsparcia dla osób w żałobie. Jest ona przeznaczona dla osób, które doświadczyły straty oraz potrzebują towarzyszenia i pomocy w przejściu tego trudnego czasu. Głównym tematem, na którym koncentruje się praca grupy, jest właśnie doświadczanie straty i różnego rodzaju trudności związane ze zmianą po śmierci bliskiej osoby. Źródłem wsparcia są przede wszystkim inni uczestnicy grupy, którzy mają za sobą podobne doświadczenia i mogą w bezpiecznej przestrzeni, w obecności psychoterapeuty, dzielić się swoimi przeżyciami, uczuciami i dawać sobie nawzajem poczucie, że wiele problemów jest uniwersalnych, można je pokonać i przetrwać. Co ważne, osoby w grupie są na różnych etapach żałoby, co pozwala na zyskanie perspektywy czasowej i uzyskanie informacji zwrotnych od innych uczestników na temat tego, co już za nimi.

 

Gdzie? W związku z obecną sytuacją epidemiologiczną, grupa będzie odbywała się online (ZOOM).

 

Kiedy?

Poniedziałki, godz. 18.00-20.00

 

Czas trwania?

Spotkania grupy odbywają się przez pół roku

 

Od kiedy?

Planowany start grupy to 9 listopad

 

Jak wygląda rekrutacja do grupy?

Podstawą przyjęcia do grupy jest przejście dwuetapowej, indywidualnej konsultacji online (koszt 150 zł). Uczestnictwo w konsultacji nie gwarantuje przystąpienia do grupy. Proces konsultacyjny ma na celu określenie, czy grupa wsparcia jest najlepszą na ten moment formą pomocy psychologicznej dla danej osoby, tak aby zapewnić jej optymalne wsparcie.

 

Jaka jest cena?

50 zł to koszt jednego spotkania grupy, w sumie planowanych jest 15 spotkań grupy

 

Ilu jest uczestników?

10 uczestników grupy

 

Kto prowadzi grupę online?

Katarzyna Czajkowska-Łukasiewicz - absolwentka studiów dziennych na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Ukończyła Intensywny Kurs Psychologii Procesu a obecnie jest w trakcie procesu certyfikacji w Instytucie Analizy Grupowej “Rasztów”. Ukończyła szereg kursów i szkoleń dotyczących interwencji kryzysowej, pomocy psychologicznej i psychoterapii. Doświadczenie kliniczne zdobywała w Oddziale Psychiatrii, Psychotraumatologii i Stresu Bojowego Wojskowego Instytutu Medycznego, Akademickim Ośrodku Psychoterapii, Oddziale Dziennym Wolskiego Centrum Zdrowia Psychicznego oraz Mazowieckim Centrum Neuropsychiatrii. Z Fundacją Nagle Sami współpracuje od 2015 r., kiedy to rozpoczęła staż w Telefonie Wsparcia dla osób w żałobie.

Jak się zgłosić?

Osoby zainteresowane proszone są o przesłanie swojego zgłoszenia na adres: gw@naglesami.org.pl i podanie w treści maila tytułu: GW ogólna.

 



09/10/2020

Webinar "Jak wspierać bliskich, którzy doświadczyli poronienia?" 20.10.2020 godzina 18.30

więcej >

Jak wspierać bliskich, którzy doświadczyli poronienia? - webinar Fundacji Nagle Sami.
20.10.2020 (wtorek), godzina 18.30

Doświadczenie poronienia i emocje z nim związane wciąż pozostają tematem tabu. Osoby, które przeżyły stratę, często czują się osamotnione i niezrozumiane. Wierzymy, że wspólnie możemy to zmieniać.
Być może wśród Twoich bliskich jest ktoś, kto doświadczył poronienia i potrzebuje Twojej obecności i wsparcia. Jeśli chcesz wiedzieć, jak możesz mu pomóc, zapraszamy Cię do uczestnictwa w webinarze.

Program spotkania:

- Doświadczenie poronienia – historia o kimś, kogo znasz.
- Potrzeby rodziców po stracie.
- Jak wspierać osobę z doświadczeniem straty?
- Sformułowania, których warto unikać.
- Pomoc psychologa – kiedy może być potrzebna?
- Jestem, wspieram, czuję – Twoje emocje także mają znaczenie.

Data: 20.10.2020 (wtorek)
Czas trwania: 18.30 – 20.00
Spotkanie składa się z dwóch części – wykładowej i sesji pytań od uczestników

Koszt uczestnictwa w webinarze: 35 zł

Po rejestracji na webinar prosimy o dokonanie wpłaty na konto Fundacji:
15 1030 0019 0109 8530 0038 0190 Citi Handlowy
tytułem: Webinar 20.10. , imię i nazwisko uczestnika

Wpłaty pokrywające koszt uczestnictwa w webinarze stanowią cegiełkę na działalność statutową Fundacji. Naszą misją jest oswajanie tematu żałoby zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i społecznym. Od 8 lat mówimy o tym, co trudne, pomagamy oswajać lęk, pokazujemy, że w żałobie nie trzeba być samemu. By móc to robić dalej, tworzyć treści i kolejne projekty potrzebujemy także Waszej pomocy. Uczestnicząc w webinarze pomagasz nam pomagać innym.

Szczegóły organizacyjne:
Webinar prowadzony będzie na platformie ClikMeeting. Wymagana jest wcześniejsza rejestracja. Na stronie z formularzem rejestracyjnym znajdują się także dane potrzebne do wykonania przelewu. Po zaksięgowaniu płatności prześlemy wiadomość z linkiem dostępu i instrukcją, jak dołączyć do webinaru.
Liczba miejsc jest ograniczona.

Webinar przeznaczony jest do oglądania na żywo, nie przewidujemy publikacji nagrania.

Rejestracja:
Rejestracji na webinar można dokonać tu: https://fundacjanaglesami.clickmeeting.com/jak-wspierac-bliskich-ktorzy-doswiadczyli-poronienia-webinar-fundacji-nagle-sami-/register?_ga=2.117926027.328600845.1601827998-1485196664.1597162675

UWAGA: Rejestracja  na webinar będzie możliwa do niedzieli (18.10.) 

Prowadzący:
Anna Bajkowska – psycholog, psychoterapeutka Gestalt. Od 2013 roku współpracuje z Fundacją Nagle Sami, prowadząc konsultacje psychologiczne, terapię indywidualną i grupy wsparcia.
Ważny obszar jej pracy stanowi wsparcie kobiet i par z doświadczeniem poronienia bądź utraty okołoporodowej.

W razie pytań prosimy o kontakt pod adresem: info@naglesami.org.pl

W najblizszych dniach planujemy start grupy dla kobiet po poronieniach prowadzonej online przez terapeutę. Szczegóły już wkrótce.

 

 

06/10/2020

5 zmian, na które nie jesteś gotów po śmierci bliskiej osoby

więcej >

1. Sen

Wielu ludzi na początku żałoby budzi się w nocy, ma problemy ze snem. Często ma koszmary które uruchamiają bolesne emocje. Często doświadczają bezsenności.

Zmienia się też sama rutyna spania, np. nie śpimy już w tym samym łóżku, gdyż dzieliliśmy je wcześniej z ukochaną osobą, która odeszła. Nie ma też obok osoby, której obecność zwykle przynosiła pocieszenie i komfort. Łóżko wydaje się większe i zimniejsze.

Czasami pojawia się lęk przed samotnością i ciemnością.

A sen jest przecież kluczowy dla psychicznego i fizycznego zdrowia, więc te zakłócenia, które wprowadza żałoba potrafią nam mocno zaszkodzić. Większość osób po pewnym czasie się dostosuje i ureguluje swoją senną gospodarkę, czasami jednak trudno sobie poradzić bez konsultacji z lekarzem.

2. Jedzenie

Żałoba kradnie nam komfort codziennej rutyny. Nawet tak mała rzecz jak przygotowanie posiłku czy dołączenie do stołu jest trudne, gdy nie ma obok ukochanej osoby. Jedzenie traci smak. Gotowanie bywa przykrym obowiązkiem, gdy kiedyś przynosiło radość. Niedużo lepiej jest wyjściem do restauracji, miejsca rozbudzają bolesne wspomnienia. Powtarzalna natura posiłków i zmiany w niej, potrafią być bolesnym dowodem na powstałą dziurę w naszym życiu.

3. Święta

Święta są nieodwracalnie zmienione, gdy jest się w żałobie. Tradycje mogą stać się puste i pozbawione znaczenia; niektóre tradycje są często odkładane na półkę, a ich miejsce zajmują nowe. Ból związany z zastępowaniem ukochanych rytuałów nieznanymi i nieznanymi jest niezwykle dotkliwy. Magia Wigilii znika, gdy stajesz przed nią sam. Urodziny stają się przypomnieniem wszystkich uroczystości, które już nie będą miały miejsca i wszystkich przegapionych okazji. W ciągu roku wyjątkowe chwile, które dawniej przynosiły ciepło i dawały poczucie oczekiwania, wyrastają na wolne przestrzenie wymagające nowej konstrukcji.

Ponieważ żałoba pozbawia nas energii na każdym poziomie, ludzie, którzy pogrążają się w żalu, często tracą chęć przywrócenia tradycji i znalezienia nowych sposobów obchodzenia świąt. Wielu z nas staje się cieniami na obrzeżach cudzych uroczystości - czując się tak, jakbyśmy byli intruzami niosącymi na plecach złamane wspomnienia. Podobnie jak fantomowy ból kończyn, poczucie wspólnoty i zapał, które towarzyszyły wakacjom, stają się dokuczliwym przypomnieniem tego, co straciliśmy.

4. Rozmowa
Tak wielu z nas tęskni za ciszą, przestrzenią, w której można być sami i z dala od świata. Kiedy ktoś rozpacza, spokojny czas i cisza może zamienić się w jego najbliższego towarzysza. Tam, gdzie ożywione dyskusje, ciągłe komentowanie życia codziennego, a nawet kłótnie były normą, po żalu panuje śmiertelna cisza.
Nie ma już „dzień dobry”, kiedy się budzisz i nie ma nikogo, kto mógłby zapytać, czy wszystko w porządku, kiedy wydajesz się przygnębiony. Kontaktowanie się z kimś przez cały dzień, odbieranie wiadomości tekstowych, słyszenie, jak ktoś dzwoni z drugiego pokoju - wszystko to staje się nagle duchem przeszłości. Serce czasami może zabić mocniej na dźwięk dzwoniącego telefonu, tylko po to, by za chwilę zatrzymać się ze świadomością, że nie może dzwonić jedyna osoba, od której tak naprawdę chcemy odebrać telefon. Wiele domów wypełnia echo zagubionych rozmów i tęsknoty, by mieć jeszcze jedną szansę na poranną dyskusję przy kawie lub usłyszeć jeszcze jedną głupią szkolną historię.
Ludzie mają wrodzoną potrzebę socjalizacji, oczywiście na różnych poziomach, w zależności od osoby. W żałobie znika beztroskie przekomarzanie się, które dawniej było obecne przy każdej wymianie zdań, zostało zastąpione troską o twoje samopoczucie i konserwatywnymi zwrotami mającymi pocieszyć tych, którzy są w żałobie. Komfort przypadkowej rozmowy zostaje nagle wyeliminowany, właśnie wtedy, gdy może ona przywrócić do twojego życia poczucie normalności.
5. Wsparcie
Wszyscy potrzebujemy kogoś po naszej stronie… Po utracie ważnej osoby nie możemy już prosić ich o opinię ani szukać ich pomocy w podejmowaniu ważnych decyzji. Nawet drobne wybory, takie jak w co się ubrać lub jaką książkę przeczytać w następnej kolejności, wpadają w pustkę samotności. Znajomy głos, który zawsze był gotów mówić, ramię, na którym można było się oprzeć po ciężkim dniu, znika. Zostajemy sami ze swoimi myślami, w ogłuszającej ciszy.
Otchłań towarzysząca żałobie jest niemal organiczna. Zastąpienie partnera życiowego, powiernika, ukochanego dziecka, jest niemożliwe - podobnie jak zastąpienie wyjątkowej roli, jaką odegrali w Twoim życiu.
Kiedy dochodzi do utraty kawałka siebie, wszystko staje się doniosłe i nie ma już żadnych trywialnych zmian. Tylko ból związany z budzeniem się rano i rozpoznaniem, że zmienił się cały świat, to niekiedy więcej, niż ludzie są w stanie znieść. Podobne, codzienne, przyziemne zadania i czynności, w które angażuje się większość z nas, nagle stają się zacienione, a mroczny cień zamieszkuje nasze myśli i nawiedza nasze działania. To jeden z największych skutków żalu - nawet tak podstawowe zadanie, jak składanie prania, staje się nie do wykonania. W walce o uzdrowienie z żalem ważne jest, aby osoby w żałobie rozpoznały te drobne straty, które powodują nieprzewidziane i zadziwiające szkody, i udzieliły im głosu.

Autor, Jamie Cannon, źródło: Psychology Today

Tłumaczenie: Fundacja Nagle Sami

25/09/2020

Zapraszamy na szkolenia dla specjalistów organizowane w naszej Fundacji!

więcej >
Odpowiadając na Wasze liczne zapytania, publikujemy harmonogram jesiennych szkoleń w Fundacji Nagle Sami. 
 
Specjalizujemy się w realizacji warsztatów i szkoleń związanych z utratą. Nasi trenerzy posiadają szeroką wiedzę i unikatowe, bogate doświadczenie w zakresie interwencji kryzysowej i pomocy psychologicznej dorosłym, dzieciom i młodzieży w żałobie. Misją Fundacji jest oswajanie tematu straty w wymiarze indywidualnym i społecznym. Dzielimy się wiedzą, by każdy, kto przeżywając żałobę będzie poszukiwał wsparcia, mógł liczyć na profesjonalną i empatyczną pomoc.
 
Jesienią zapraszamy Was na następujące szkolenia:
9.10. - Jak pracować z seniorem w żałobie? Pomoc psychologiczna po stracie. - szkolenie
online
17.10. - Praca z rodzicami, którzy doświadczyli poronienia lub okołoporodowej straty dziecka. – szkolenie online
24.10. - Żałoba traumatyczna. Praca z klientem, który doświadczył śmierci osoby bliskiej w wyniku traumatycznych okoliczności. - szkolenie online
7-8.11. - Jak prowadzić grupy wsparcia dla osób w żałobie?
14.11. - Jak pracować z dziećmi i nastolatkami w żałobie? Pomoc psychologiczna po stracie. - szkolenie online
21.11. - Strata i żałoba – jak wspierać osoby po śmierci bliskich? - szkolenie online
28.11. - Jak pracować z dziećmi i nastolatkami w żałobie? Pomoc psychologiczna po stracie. - szkolenie stacjonarne
Szczegółowe informacje o każdym ze szkoleń znajdziecie na naszej stronie internetowej:
 
Pytania i zgłoszenia przesyłajcie na adres: info@naglesami.org.pl

18/09/2020

Jak pracować z seniorem w żałobie? Pomoc psychologiczna po stracie. (szkolenie online - 9.10.2020)

więcej >
Jak pracować z seniorem w żałobie? Pomoc psychologiczna po stracie. (szkolenie online - 9.10.2020)

Żałoba jest zjawiskiem, które dotyczy wszystkich ludzi, bez względu na wiek. Jednak w różnych okresach życia sposób przeżywania żałoby i radzenia sobie z nią jest inny. Senioralny etap życia człowieka stawia przed nim wiele wyzwań związanych głównie z adaptacją do zmian i doświadczaniem licznych strat – oprócz śmierci bliskich osób są to też utraty sprawności, zdrowia, pracy, przyjaciół. Otoczenie seniora często nie zdaje sobie sprawy, że jest to trudne i uznaje te straty za „normalną kolej rzeczy”. Przez to seniorzy często zostają bez wsparcia w tych wymagających sytuacjach. W jaki sposób pracować z seniorem , aby ułatwić mu tę adaptację? Jak najlepiej wesprzeć go w żałobie, aby mógł osiągnąć równowagę i poprawić swój komfort życia? Jak szczególna sytuacja pandemii może wpływać na doświadczanie utrat przez osoby w wieku senioralnym?

Cel główny: Rozwój wiedzy i praktycznych umiejętności z zakresu wsparcia seniorów w żałobie (z uwzględnieniem szczególnej sytuacji pandemii)

Korzyści dla uczestnika: Prowadzący i grupa pomogą uczestnikowi znaleźć odpowiedzi m.in. na następujące pytania:
Jaka jest specyfika procesu żałoby u seniorów? Jak przekonania społeczne wpływają na sposób przeżywania żałoby przez seniorów? Jak wspierać osoby starsze po stracie? Jaka jest rola rodziny seniora i jak ją wspierać? Kiedy warto skorzystać z pomocy specjalistycznej i gdzie taką pomoc uzyskać? Jakie trudności mogą wystąpić w pracy z seniorem po stracie i jak sobie z nimi radzić? Jak zadbać o siebie, pracując z seniorami w żałobie? W jaki sposób szczególna sytuacja pandemii może wpływać na radzenie sobie z utratami przez seniorów i na możliwości wspierania ich przez bliskich?

Główny rezultat: Lepsze przygotowanie w zakresie udzielania pomocy psychologicznej seniorom po stracie bliskich i innych życiowych stratach.

Uczestnicy: psycholodzy, psychoterapeuci, pracownicy socjalni, studenci psychologii

Prowadzący:
Martyna Zagórska - psycholog, psychoterapeutka. W Fundacji Nagle Sami prowadzi terapię indywidualną i grupy wsparcia dla osób w żałobie. Posiada również kilkuletnie doświadczenie pracy z seniorami w Domu Pomocy Społecznej

Czas trwania: 6 godzin (9.00 - 15.30) (w trakcie szkolenia przerwa lunchowa 30 min).
Szkolenie prowadzone będzie online przez system ZOOM.

Liczba uczestników: 7 – 14 osób

Cena: 300 zł

Osoby zainteresowane udziałem w szkoleniu prosimy podanie w mailu (info@naglesami.org.pl) poniższych danych:
imię nazwisko:
adres:
NIP:
telefon do kontaktu:
dane na kogo ma zostać wystawiona faktura (firma - nazwa/ osoba prywatna):
i dokonanie przelewu do: 4.10:
300 zł
KONTO FUNDACJI
15 1030 0019 0109 8530 0038 0190
Citi Handlowy
tytułem: szkolenie, data, imię i nazwisko uczestnika

Pytania dotyczące szkolenia prosimy kierować na adres:
info@naglesami.org.pl

16/09/2020

Zapraszamy do współpracy z Fundacją terapeutów dziecięcych

więcej >

Fundacja Nagle Sami zatrudni lub nawiąże współpracę z doświadczonym psychoterapeutą. Chcemy zaprosić do Zespołu osoby, które prowadzą terapię dzieci i młodzieży oraz terapię rodzinną.

Praca w dogodnej lokalizacji – Żoliborz, metro plac Wilsona.

Oferujemy:

–        szkolenie wstępne

–        superwizję

–        elastyczne godziny pracy

–        umawianie wizyt

–        urządzony gabinet

–        współpracę w oparciu o umowę współpracy, zlecenia

Wymagamy:

–        ukończenia kursu psychoterapeutycznego (legitymowania się dyplomem)

–        terapii własnej

–        odpowiedzialności

–        zaangażowania

–        punktualności

–        uczestnictwa w fundacyjnych superwizjach oraz spotkaniach Zespołu

–        gotowości do podjęcie pracy stacjonarnie

 

Prosimy o kontakt osoby wyłącznie spełniające powyższe kryteria.

Odpowiemy tylko na wybrane zgłoszenia.

 

Prosimy o przesłanie CV na adres: info@naglesami.org.pl

 

Prosimy o zawarcie w CV zgody na przetwarzanie danych osobowych:
Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych zawartych w mojej ofercie pracy dla potrzeb niezbędnych do realizacji procesu rekrutacji prowadzonego przez Fundację Nagle Sami z siedzibą w Warszawie zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). Informujemy, że Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Fundacja Nagle Sami.

24/08/2020

Nowa Żałoba w czasach pandemii

więcej >

Trwająca od kilku miesięcy pandemia Covid-19 diametralnie zmieniła wszystkie sfery życia. W sposób szczególny i bezpośrednio także tę związaną ze śmiercią. Zmieniła nie tylko otaczający świat, nas samych, ale i sposób w jaki przeżywamy żałobę.

Utrudniła.

Jeszcze bardziej. 

             Niepewność, którą powoduje koronawirus budzi u niektórych niepokój, lęk, nie tylko przed zachorowaniem (swoim lub kogoś bliskiego), powikłaniami, ale w sposób szczególny przed śmiercią. Bardzo mocno konfrontuje z umieraniem, i podkreśla nie tylko jak wiele osób umiera, ale i jak wielu żałobników pozostawia.

            Covid-19 skomplikował możliwości radzenia sobie z żałobą, i sięgania po zasoby ułatwiające jej doświadczanie. Dystans społeczny, kwarantanna, praca z domu i izolacja osób starszych powodują, że możliwość otrzymania wsparcia jest dużo mniejsza, a kontakty społeczne zupełnie inne. Potęguje to poczucie izolacji i samotności. Wiele osób na tyle ograniczyło swoją aktywność, że większość czasu spędza w domu. Obserwując obrazy przedstawiane w mediach trudniej jest skoncentrować się na czymkolwiek innym niż śmierć, umieranie, szczególnie, gdy sami przeżywamy żałobę.

            Żałoba to trudny i specyficzny czas w życiu człowieka. W początkach pandemii zmieniały się warunki i możliwości jej przeżywania. Wiele osób musiało zmierzyć się z zupełnie innym, narzuconym  sposobem pochówku, odebraniem lub zmianą rytuałów związanych z pożegnaniem, lub wręcz uniemożliwieniem uczestnictwa w pogrzebie (przyp. obowiązywał limit 5 osób). Te wszystkie nowe czynniki spowodowały, że do warunków żałoby trzeba się na nowo zaadaptować i zrozumieć niekiedy to, co niezrozumiałe.

            W tych wyjątkowych czasach osoba przeżywająca żałobę podlega dużo większej ilości stresorów. Trudno wtedy odnaleźć się w nowej rzeczywistości, a reorganizacja ta wymaga dużo więcej czasu.

Istnieje kilka sposobów, o których warto pamiętać doświadczając żałoby w czasie pandemii.

  • Zaakceptuj, że żałoba w czasie pandemii jest trudniejsza. Na jej przebieg nakładają się inne stresogenne czynniki związane z pracą, codziennym życiem, obawą o swoje zdrowie, specyficznymi obostrzeniami. Pozwól sobie wyrazić  uczucia żalu, smutku, rozgoryczenia, bólu, ale także złości i poczucia braku sensu. Daj im wybrzmieć. Nie obawiaj się, nie przytłoczą cię, uwolnione wkrótce odejdą.

  • Jeśli nie musisz, nie izoluj się. Pozostań w kontakcie z innymi w takim zakresie w jakim potrzebujesz, i w jakim aktualnie możesz. Jeśli spotkanie jest niewskazane, wykorzystaj możliwości technologiczne – rozmowa może odbyć się telefonicznie, na Skype lub innym komunikatorze; a może spacer w parku? Żałoba jest czasem zbyt ciężka, by udźwignąć ją w pojedynkę, stąd rytuały, obrzędy, które pozwalają doświadczać razem. Wspólnie łatwiej ją przeżywać. Poczucie przynależności, bycia z kimś zmniejsza samotność, a przez to wzmacnia  nadszarpnięte fundamenty poczucia stabilizacji. 

  • Bądź dla siebie dobry. Nie oceniaj siebie ani innych. Dbaj o siebie, o swoje zdrowie, szczególnie w czasie pandemii. Możesz mieć problemy ze snem lub odżywianiem. Okres żałoby może nadszarpnąć system odpornościowy, zadbaj o jego odbudowę np. poprzez właściwą dietę

  • Poszukaj wsparcia na zewnątrz – istnieją grupy wsparcia (np. w Fundacji Nagle Sami) lub grupy na portalach społecznościowych dla osób doświadczających żałoby. Taka grupa pozwala poczuć, że nie jest się samemu w tak trudnym doświadczeniu. Jeśli czujesz, że już długo nie radzisz sobie, nic nie pomaga, a Twoje samopoczucie zamiast poprawiać się jest na tym samym poziomie, lub pogarsza się – sięgnij po profesjonalną pomoc np. psychologa pracującego z osobami w żałobie, lub psychoterapeuty.

            Pandemia koronawirusa podzieliła społeczeństwo. Ogromna liczba zgonów, które media przedstawiają każdego dnia powoduje, że wiele osób niejako znieczuliło się na tematy związane ze śmiercią, zaś innych lęk wręcz paraliżuje. Trudniej wtedy wspierać, ale i trudniej odnaleźć się, kiedy to nam samym ktoś nagle umiera.

            Obecnie po kilku miesiącach zamrożenia nie tylko gospodarki, ale i codziennego życia, następuje od maja stopniowe odmrażanie. Wiele osób wraca do codziennych zajęć, jednak spora część odczuwa niepokój i lęk przed tym. To, co jeszcze pół roku temu było znane i bezpieczne, pandemia zmieniła w to, co może spowodować zakażenie. Droga do pracy, praca, czy osiedlowy sklep dotychczas nie wzbudzały tyle obaw. -Czy dobrze założyłam maskę? -Czy dobrze zdezynfekowałam ręce? -A co jeśli ‘przyniosę’ wirusa do domu? Pojawia się szereg myśli związanych z nową codziennością. Myśli, które potrafią automatycznie pojawiać się, i niemalże zalewać. Co w takiej sytuacji robić? Co jeśli lęk utrudnia codzienne funkcjonowanie w nowej rzeczywistości?

            Pierwszym krokiem jest to, by swoje obawy zaakceptować. Są, istnieją, towarzyszą mi. Chęć unikania ich niewiele zmieni. Nazwanie swoich uczuć pozwala lepiej zmierzyć się z wrogiem, zwiększyć swoją uważność na stosowanie środków bezpieczeństwa, tym samym zmniejszając ryzyko zakażenia. Warto zadbać o siebie, o to, by obniżyć poziom doświadczanego stresu. Skuteczne są techniki relaksacyjne, treningi uważności, aktywność fizyczna lub coś, co na ogół sprawia przyjemność np. hobby. Nadrzędną rolę jednak odgrywa pozostawanie w kontakcie z bliskimi osobami – rodziną, przyjaciółmi. Z nimi można dzielić trudne przeżycia, ale i uzyskać wsparcie. Finalnie kontakt taki pozwala przynajmniej w jakiejś części obniżyć poziom niepokoju.

            Zdarza się czasem tak, że wspomniane wyżej czynności nie pomagają, a lęk zaczyna utrudniać funkcjonowanie. Jest to dobry moment, aby poszukać kontaktu z profesjonalistą – psychologiem, psychoterapeutą lub psychiatrą. Wizyta skoncentrowana na dokładnym wywiadzie pozwoli podjąć właściwe kroki w celu uzyskania lepszego samopoczucia i redukcji odczuwanego lęku.     

            Wiele osób korzystających z psychoterapii czy wsparcia psychologicznego musiało z uwagi na obostrzenia związane z Covid zmienić formę kontaktu. Instytucje wydawały rozporządzenia sugerujące kontakt telefoniczny lub online. To także olbrzymia zmiana w dotychczasowej, bezpiecznej przestrzeni życia. Do nowych warunków kontaktu także trzebabyło się zaadaptować, ustalić nowe zasady współpracy, oswoić, zadbać o swój komfort i intymność podczas połączenia z domu. Nowe zasady mogą utrudnić kontynuację terapii. Może być trudniej mówić o osobie, która odeszła patrząc na dom, w którym razem mieszkaliśmy, na wspólne przedmioty. Może pojawić się chęć zaniechania kontaktu w tym czasie. Albo w ogóle niechęć do formy online. Warto o tym wszystkim powiedziec terapeucie, by nie zostać z tą trudnością lub poczuciem dyskomfortu.

            W Fundacji Nagle Sami mają Państwo możliwość kontaktu online lub w gabinecie w naszej siedzibie. Warto ocenić swoją gotowość i chęć do pracy i wybrać najlepszą dla siebie formę kontaktu.

 

 Autor: Anna Ostrowska, psycholog Fundacji NAGLE SAMI

Źródła:

https://www.fox13news.com/ 

https://www.psychologytoday.com/

18/08/2020

Jak radzić sobie z pandemią, o której najchętniej chcielibyśmy już zapomnieć? - bezpłatny webinar

więcej >

Fundacja Nagle Sami powstała po to, by wspierać osoby, które doświadczyły straty i by nieść pomoc w żałobie. Wydarzenia ostatnich miesięcy ukazują nam te zagadnienia z nowej perspektywy. Pandemia sprawiła, że konfrontujemy się ze stratą w zupełnie innym wymiarze, niż dotychczas.

Z dnia na dzień wielu z nas utraciło poczucie bezpieczeństwa, bo świat w którym żyjemy nagle się zmienił. Zmieniło się także środowisko naszej pracy, a wyrażenie work-life balance w kontekście pracy zdalnej nabrało nowego znaczenia. Wszystko to sprawia, że wielu pracowników mierzy się obecnie z podwyższonym poziomem stresu, lękiem o siebie, swoich bliskich i swoją przyszłość.

Jak wesprzeć ich w tym trudnym czasie?

Jakie są psychologiczne aspekty reakcji na chroniczny stres?

Czy pracując zdalnie można znaleźć równowagę między życiem zawodowym, a rodzinnym?

Jak dbać o relacje w miejscu pracy, jednocześnie dbając o zachowanie społecznego dystansu?

Jak funkcjonować w sytuacji, w której wciąż tak wiele pozostaje niewiadomą?

By poznać odpowiedzi na powyższe pytania, zapraszamy Państwa do uczestnictwa w bezpłatnym webinarze Fundacji Nagle Sami, "Jak radzić sobie z pandemią, o której najchętniej chcielibyśmy już zapomnieć?".Webinar kierowany jest przede wszystkim do osób zawodowo związanych z obszarem HR, managerów i kierowników zespołów.W czasie webinaru dowiesz się, jakie są psychologiczne aspekty funkcjonowania pracownika, który doświadcza chronicznego stresu i jak wesprzeć zespół w czasie długofalowego kryzysu.

Program webinaru:

- Pandemia ciągle groźna – co już wiemy?; czego nie wiemy?

- Co powinniśmy robić, by chronić siebie i bliskich – dlaczego to nadal ważne?

- Psychologiczne aspekty reakcji na chroniczny stres:

* Lęk przed zarażeniem i śmiercią;

* Obawy związane z zagrożeniami dla osób najbliższych; szczególne grupy ryzyka i nasza pomoc najbardziej zagrożonym;

* Habituacja – jak tracimy czujność na wojnie z wirusem.

* Praca zdalna, a życie rodzinne - jak dbać o granice i znaleźć balans?

* Jak organizować sobie stanowisko pracy – praca zdalna; jak zachowywać się po powrocie do pracy?

* Izolacja i dystans społeczny – jak sobie radzić, by relacje przetrwały?

* Jak nie dać się zwieść teoriom spiskowym na temat pandemii i czemu jesteśmy na nie tak podatni? – obalamy najczęściej powtarzane mity nt. pandemii; jeśli czegoś nie widać – nie znaczy, że tego nie ma i że mamy porzucić ostrożność;

- Co nas jeszcze może czekać w związku z ryzykiem zakażenia COVID-19? Czy jesteśmy w stanie oszacować ryzyko rozwoju pandemii i je ograniczać? .

Webinar powstał dzięki wsparciu Fundacji Energa.

 

Uczestnicy:

Do udziału w spotkaniu zapraszamy osoby związane z obszarem HR, w tym szczególnie managerów i specjalistów HR oraz osoby zarządzające zespołami.

 

Szczegóły organizacyjne :

Webinar odbędzie się 26 sierpnia (środa) w godzinach 10.30 – 12.00 na platformie ClickMeeting.

Spotkanie składa się z dwóch części: wykładowej i sesji pytań. Webinar przeznaczony jest do oglądania na żywo, tylko w ustalonym terminie. Wymagana jest wcześniejsza rejestracja.

Prowadzący:

dr Piotr Kiembłowski - psycholog, psychoterapeuta, trener biznesu, konsultant, coach i nauczyciel akademicki.

Posiada ponad 15-letnią praktykę w edukacji studentów i pracowników wielu organizacji. Współpracuje z wiodącymi firmami szkoleniowymi w obszarach tematycznych związanych z usprawnieniem procesów zarządzania, zarządzaniem zmianą, konfliktem, komunikacją i asertywnością, budowaniem zespołu, coachingiem. Posiada również doświadczenie w pracy asesora przy prowadzeniu badań w ramach metodologii centrów oceny i rozwoju oraz prowadzi treningi interpersonalne.

Rejestracja:

Formularz rejestracji dostępny jest pod tym linkiem:

https://fundacjanaglesami.clickmeeting.pl/jak-radzic-sobie-z-pandemia-o-ktorej-najchetniej-chcielibysmy-juz-zapomniec-/register?_ga=2.257338635.1004859198.1597673243-1485196664.1597162675&_gac=1.116407412.1597395531.Cj0KCQjw7Nj5BRCZARIsABwxDKJEQq7H-ornLVnudFWv-scL7jYUWaiU--rM8QBNZ57IqvF4AwjYLZwaAkVREALw_wcB

Po potwierdzeniu rejestracji otrzymają Państwo wiadomość wraz z linkiem dostępu i instrukcją, jak dołączyć do webinaru. W razie pytań prosimy o kontakt pod adresem: info@naglesami.org.pl

 

13/07/2020

Szkolenie: Praca z klientem, który doświadczył straty osoby bliskiej w wyniku traumatycznych okoliczności

więcej >

Zapraszamy na szkolenie online, które odbędzie się w sobotę 25 lipca.

"Żałoba traumatyczna. Praca z klientem, który doświadczył straty osoby bliskiej w wyniku traumatycznych okoliczności".

Nie każda osoba w żałobie potrzebuje pomocy psychologa. Często odpowiednie wsparcie ze strony bliskich i czas sam w sobie mogą stanowić wystarczające czynniki leczące. W przypadku osób, które doświadczyły utraty na skutek traumatycznych okoliczności, mamy jednak do czynienia nie tylko z żałobą jako taką, ale często i z reakcjami posttraumatycznymi. Okoliczności takie (np. zabójstwo, udział w wypadku masowym, na skutek którego inni współpasażerowie utracili życie czy samobójstwo) zazwyczaj generują u tzw. „ocalałych” objawy charakterystyczne dla zaburzeń pourazowych (tendencje unikowe, intruzywne myśli na temat samego zdarzenia czy stałe poczucie zagrożenia i niebezpieczeństwa). W przypadku utraty o takim charakterze, pomoc specjalisty może okazać się niezbędna. W czasie szkolenia uczestnicy zapoznają się z procesem żałoby i jego specyfiką, kiedy idzie o żałobę skomplikowaną przez traumatyczne tło utraty. Odpowiemy na pytanie, jak towarzyszyć osobie w żałobie, ale przede wszystkim, jak pracować z osobą po stracie traumatycznej.

Cel główny:

Rozwój wiedzy i praktycznych umiejętności z zakresu pracy z osobami w żałobie skomplikowanej.

Korzyści dla uczestnika:

Prowadzący i grupa pomogą uczestnikowi znaleźć odpowiedzi między innymi na następujące pytania:

  • Czym jest żałoba traumatyczna i jaka jest jej specyfika?
  • Jak pracować z osobami w żałobie traumatycznej:
  1. pierwsza pomoc psychologiczna: rola psychologa na miejscu zdarzenia (w tym: przekazanie informacji, ochrona przed wtórną wiktymizacją ze strony otoczenia np. za sprawą służb czy mediów, organizacja wsparcia),

  2. psychoterapia - omówimy m.in. następujące techniki: procedura przedłużonej ekspozycji, pisanie ekspresywne, technika podzielonego tortu, symboliczne pożegnanie,

  3. grupy wsparcia, w tym praca na forum ze zniekształceniami poznawczymi dotyczącymi poczucia winy, inni jako lustro społeczne.

  • Jakie są potencjalne trudności w pracy z osobami w żałobie traumatycznej i jak sobie z nimi radzić?
  • Jak zadbać o siebie?

Metoda szkoleniowa:

Szkolenie będzie realizowane w formie wykładu interaktywnego, ćwiczeń w małych grupach, dyskusji. Prowadzący podzieli się z uczestnikami nie tylko wiedzą, ale przede wszystkim własnymi doświadczeniami.

Główny rezultat:

Lepsze przygotowanie w zakresie udzielania pomocy osobom po stracie bliskich w traumatycznych okolicznościach.

Uczestnicy:

psycholodzy, psychoterapeuci, interwenci kryzysowi

Zapraszamy przede wszystkim osoby, które zrealizowały szkolenie „Jak pracować z osobą dorosłą w żałobie? Pomoc psychologiczna po stracie.” oraz tych z Państwa, którzy posiadają  podstawową wiedzę na temat procesu żałoby i wsparcia w kryzysie utraty.

Prowadzący:

Małgorzata Maj-Mierzejewska – socjolog, psycholog, psychoterapeuta; prowadzi terapię indywidualną i grupy wsparcia dla osób w żałobie.

Czas trwania:

8 godzin szkoleniowych; szkolenie obejmuje część teoretyczną i warsztatową. (od 9.00 do 18.00, w tym godzinna przerwa), szkolenie on-line, program ZOOM, uczestnicy dostaną linki w mailu poprzedzającym szkolenie.

Termin:

25.07.2020- sobota

Liczba uczestników:

6-14 osób

Cena:

300 zł

Osoby zainteresowane udziałem w szkoleniu prosimy podanie w mailu (info@naglesami.org.pl) poniższych danych:

imię i nazwisko, telefon do kontaktu

Jeżeli chcą Państwo fakturę, to prosimy o podanie danych na kogo ma zostać wystawiona faktura (firma - nazwa/ osoba prywatna) 

imię nazwisko:

adres:

NIP:

i dokonanie przelewu (do 21 lipca 2020):

KONTO:

15 1030 0019 0109 8530 0038 0190

Citi Handlowy

tytułem: szkolenie, data, imię i nazwisko uczestnika

W razie pytań zapraszamy do kontaktu:

mail: info@naglesami.org.pl

telefon:  +48 22 633 54 25

 

23/06/2020

Czy opłaca się być dobrym? Olga Puncewicz dla Muzeum Powstania Warszawskiego

więcej >

Na fb Muzeum Powstania Warszawskiego założycielka Fundacji Nagle Sami - Olga Puncewicz, nominowana do Nagrody im. Jana Rodowicza „Anody” w 2017 roku, a od 2019 roku członkini Kapituły Nagrody odpowiadała na pytanie: "Czy opłaca się pomagać"?

Zapraszamy do obejrzenia nagrania:

https://www.facebook.com/1944pl/videos/2864374013671130/UzpfSTI3MzM3MDkxMjc2NjU2NzoyNTU3NzQ0ODcwOTk1ODE1/

Na zdjęciu Jan Ołdakowski dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego i Olga Puncewicz założycielka Fundacji Nagle Sami:

02/06/2020

Jak prowadzić grupę wsparcia dla osób w żałobie? – Dwudniowe szkolenie online (19-20.06.2020)

więcej >

Wartościową formę pomocy osobom w żałobie stanowią grupy wsparcia. Spotkania osób, które łączy doświadczenie straty bliskich stanowią okazję do podzielenia się własnymi przeżyciami, poznania historii innych, nawiązania nowych relacji. Przynależność do grupy pozwala zobaczyć, że są inni, którzy czują podobnie jak my – nie jesteśmy więc zdani tylko na siebie. W czasie szkolenia uczestnicy poznają specyfikę pracy w charakterze prowadzącego grupę wsparcia dla osób w żałobie, zapoznają się m.in. z różnorodnymi sposobami interwencji w grupie, dowiedzą się jakich błędów unikać.

Cel główny: Rozwój wiedzy i praktycznych umiejętności z zakresu prowadzenia grup wsparcia dla osób po stracie bliskich.

Korzyści dla uczestnika:

 Prowadzący i grupa pomogą uczestnikowi znaleźć odpowiedzi m.in. na następujące pytania:

  • Czym jest proces żałoby i jak przebiega?
  • Jakie są formy wsparcia osób w żałobie?
  • Czym jest grupa wsparcia i na czym polega jej specyfika?
  • Jak prowadzić konsultacje do grupy wsparcia? Na co zwrócić uwagę?
  • Jak skonstruować kontrakt grupowy i zadbać o setting?
  • Jakie są etapy pracy grupy (odniesienie do procesu grupowego)?
  • Jakie sytuacje trudne mogą mieć miejsce podczas pracy z grupą?
  • W jaki sposób przygotować się do prowadzenia grupy wsparcia i zadbać o siebie?

Duży nacisk kładziemy na pracę warsztatową prezentowanie poszczególnych zagadnień przeplatać się będzie z propozycjami ćwiczeń.

 

Główny rezultat: Lepsze przygotowanie do pracy w charakterze prowadzącego grupy wsparcia dla osób w żałobie.

Uczestnicy: psycholodzy, psychoterapeuci, interwenci kryzysowi

Prowadzący: Małgorzata Maj-Mierzejewska — socjolog, psycholog, psychoterapeuta; prowadzi terapię indywidualną i grupy wsparcia dla osób w żałobie.

Czas trwania: 16h (piątek i sobota w godzinach 9.00 – 18.00); dłuższa przerwa (tzw. przerwa lunchowa) przewidywana jest w okolicach godziny 13.00 (będzie to przerwa godzinna)

Liczba uczestników : 10 12 osób

Cena: 600 zł

Osoby zainteresowane udziałem w szkoleniu prosimy podanie w mailu (info@naglesami.org.pl) poniższych danych:

imię i  nazwisko

telefon do kontaktu

Jeżeli chcą Państwo fakturę, to prosimy o podanie danych na kogo ma zostać wystawiona faktura (firma - nazwa/ osoba prywatna) 

imię nazwisko:

adres:

NIP:

i dokonanie przelewu (do 16 czerwca 2020):

KONTO:

15 1030 0019 0109 8530 0038 0190

Citi Handlowy

tytułem: szkolenie, data, imię i nazwisko uczestnika

W razie pytań zapraszamy do kontaktu:

mail: info@naglesami.org.pl

telefon:  +48 22 633 54 25

 

 

 

27/05/2020

Nowe godziny działalności TELEFONU WSPARCIA i dyżurów na SKYPE

więcej >

☎️☎️☎️

Przypominamy, że dyżurujemy na SKYPE - jako Fundacja NAGLE SAMI od

poniedziałku do piątku w godz. 14.00 - 20.00.

Nasz Telefon Wsparcia 800 108 108 działa dla Was natomiast od poniedziałku do

piątku od godz. 17.00 do godz. 20.00

19/05/2020

Spot Fundacji NAGLE SAMI reż. Piotr Ryczko

więcej >

Chcemy Wam pokazać wyjątkowo ważny dla nas film. Właściwie spot naszej Fundacji.

Zrealizował, wyreżyserował i napisał go Piotr Ryczko. Ten urodzony w Szczecinie i wychowany w Norwegii pisarz, reżyser, scenarzysta, absolwent Łódzkiej Szkoły Filmowej – zwrócił uwagę na tak ważny dla nas temat – żałoby i bólu po stracie bliskich.

Chcemy by ludzie wiedzieli, że w żałobie i w największym kryzysie życia – nie muszą być sami. Jest takie miejsce jak Fundacja Nagle Sami. Tu wspieramy, radzimy, dyżurujemy na Telefonie Wsparcia, prowadzimy terapie, grupy wsparcia i zbiórki.

Udostępnijcie nasz film by inni wiedzieli, że nie muszą być sami. A my pomożemy im przejść przez najgorsze:

https://www.facebook.com/NagleSami/videos/170269004411631/

Piotr Ryczko, (www.piotr-ryczko.com, www.facebook.com/piotr.ryczko.author/ ), który jest m.in. reżyserem nagradzanej, pełnometrażowej fabuły pt. „Jestem REN”,  stworzył ten krótki film, reklamujący naszą Fundację. To dla nas ogromny przywilej i dziękujemy, że możemy od dziś przedstawiać się tym materiałem:

18/05/2020

Jak rozumieć i wpierać dzieci w żałobie w trakcie pandemii?

więcej >

Autor: Adam Lis

Kiedyś wszyscy byliśmy dziećmi, ale tak przywykliśmy do dorosłości, że czasami trudno nam zrozumieć, co tak naprawdę dzieje się w głowie dziecka. Kiedy jednak jako rodzice lub opiekunowie stajemy przed wyzwaniem okazania dziecku wsparcia, potrzebujemy do tej dziecięcej głowy zajrzeć i móc ją zrozumieć. Dla osób, które chcą zrozumieć stan umysłu dziecka w żałobie czas epidemii może paradoksalnie stać się do tego sprzyjającą okazją. Podczas epidemii wszyscy cofamy się w pewnym sensie do dziecięcego sposobu myślenia i odczuwania oraz przeżywamy codziennie żałobę po dziesiątkach mniejszych lub większych utrat. Jesteśmy dużymi dziećmi w żałobie. A nasi podopieczni, będący naprawdę dziećmi w żałobie, są nimi teraz do kwadratu.

Początki

Kiedy zaczęły docierać pierwsze informacje o tym, że mamy zostać w domach, wszystko działo się szybko i było nowe. Co teraz się stanie? Jak długo to potrwa? Znajomy ma kogoś na wysokim stanowisku, kto mówi, że w sklepach zabraknie jedzenia a w bankach pieniędzy. Z czego będziemy żyć? Ale może to wszystko to tylko jakieś oszustwo. Niech mądry naukowiec mi powie co się dzieje i co będzie się działo dalej, niech silni politycy zadbają o nasze bezpieczeństwo. Tylko czy mogę zaufać komunikatom rządu? Czy oni na pewno wiedzą co robią?

I w tym momencie zaczynamy zyskiwać wyobrażenie o doświadczeniu dziecka, które traci bliską osobę, na przykład rodzica. Właśnie zachwiał się cały jego świat – dosłownie cały, bo skoro umarł jeden z rodziców, to może umrze drugi i dziadkowie? A może nie będzie za co żyć i będzie trzeba żebrać? Lęków i czarnych wizji dziecko może mieć w takiej chwili tak wiele, na ile pozwala mu jego dziecięca przebogata wyobraźnia. A pomysłów na temat przyczyn śmierci bliskiej osoby więcej niż my mamy teorii spiskowych na temat pochodzenia koronawirusa.  Co gorsza, często się zdarza, że te dziecięce pomysły mówią mu, że to wszystko jest jego winą.

Dlatego dziecko potrzebuje kogoś, kto wie, co się dzieje i co się w takich sytuacjach robi. Kogoś spokojnego, kto potrafi to wszystko opisać w prostych słowach, traktując dziecko poważnie, bez udawania i zaprzeczania rzeczywistości, bez wzniosłych słów i metafor. Kto wygląda na silnego i stabilnego, komu można uwierzyć, że nie zniknie i nie zostawi dziecka samego, bo tego właśnie dziecko najbardziej się boi.

W pierwszym etapie żałoby najważniejsze jest zadbanie o bezpieczeństwo dziecka. Bezpieczeństwo daje dziecku rzeczowy opis sytuacji i emocjonalna stabilność dorosłego. Nie znaczy to, że rodzice i opiekunowie mają nie pokazywać swoich emocji. Chodzi o to, żeby byli w stanie te emocje unieść i poradzić sobie z nimi, w taki sposób, żeby dziecko nie musiało się nimi opiekować i brać na siebie odpowiedzialności za stan rodzica. W obecnej sytuacji jest to wyjątkowo trudne, bo dorośli, nawet nie będący w żałobie po śmierci bliskiej osoby, sami doświadczają mnóstwa lęków i zmartwień. Dlatego zanim dorosły będzie w stanie przeprowadzić z dzieckiem trudną rozmowę i dać mu oparcie, najpierw musi odnaleźć silne wsparcie dla siebie – w rodzinie, przyjaciołach, czasami w praktykach duchowych bądź religijnych a czasami korzystając z pomocy specjalisty. Dopiero kiedy sam względnie opanuje swój lęk i opowie sobie o tym, co się z nim dzieje, będzie mógł zadziałać kojąco na przerażone i zdezorientowane dziecko.

Rzeczywistość, która boli

Mijają kolejne tygodnie odkąd to wszystko się zaczęło. Jesteśmy zmęczeni każdą najprostszą czynnością, jaką wykonujemy i nawet jeśli pracujemy i wychodzimy z domu mniej niż przed epidemią, to w południe czujemy się jak po 12-godzinnym dniu pracy. Czasami nie mamy energii nawet żeby zorganizować najbardziej podstawowe życiowe kwestie – jedzenie, sprzątanie, zakupy. Na listę rzeczy do zrobienia patrzymy na zmianę ze wściekłością, lękiem bądź paraliżującym smutkiem. Nie mówiąc już o jakichkolwiek planach na samorozwój, które wydają się jakby były z innego lepszego świata. I tak dzień za dniem. Kilka dni lepszych - mamy nadzieję, że weszliśmy już w dobry rytm i znowu to samo – nie możemy się podnieść z łóżka. Czas się na zmianę rozciąga i kurczy i nieznośnie przecieka przez palce. Rutyna nas ratuje. Kto wypracował sobie podstawową rutynę i sensowny plan dnia uwzględniający najważniejsze potrzeby, ten jakoś się jeszcze trzyma. Nie chcemy być w tym sami. Chcemy, żeby ktoś nas przytulił i nakrył nas kocem. Chcemy, żeby ktoś na nas patrzył i słuchał nas z akceptacją, nie wymagając zbyt wiele. W taki sposób koronawirus zaprasza nas do świata żałoby.

Dziecko w żałobie, podobnie zresztą jak dorosły, zaczyna na nowo uczyć się codzienności, w której każda zwykła czynność przypomina o utracie ukochanej osoby. W przeżyciu dominuje smutek, przygnębienie, obojętność i złość. U dziecka może to nie być widoczne na zewnątrz przez cały czas. Pozornie może zupełnie zwyczajnie się bawić, uczyć, zajmować tym, co zawsze. Czasami widać po nim głównie zmęczenie, rozdrażnienie, brak koncentracji. Może są tylko krótkie chwile przed snem, kiedy płacze lub chce porozmawiać.

U każdego dziecka wygląda to inaczej. I oczywiście różni się znacząco w zależności od wieku. Ale każde dziecko potrzebuje mieć przy sobie akceptującą i uważną dorosłą osobę, do której można przyjść i o wszystkim porozmawiać. Która zauważy i nazwie uczucia rodzące się w dziecku. I która z jednej strony nie będzie wymagać zbyt wiele i oczekiwać tego, że dziecko wyrobi się ze wszystkim tak dobrze, jak to było wcześniej. A z drugiej strony zadba o to, żeby dziecko nie popadło w zupełny marazm, nie wsiąkło całkowicie w świat wirtualny, spędzając całe godziny przed świecącym ekranem. Dlatego tak ważny jest mądrze ustawiony przez dorosłego plan dnia, który zapewnia dziecku zarazem stałość, dającą poczucie bezpieczeństwa w tak niepewnych czasach, jak również zabezpiecza jego podstawowe potrzeby życiowe. Pamiętając przy tym, że wyrobienie się we wszystkich wymaganiach szkoły nie zajmuje pierwszego miejsca w hierarchii dziecięcych potrzeb.

Dziecko rozwija się głównie poprzez zabawę z rówieśnikami (i rodzicami) i jest to potrzeba, którą także należy uwzględnić, choć w czasach izolacji jest to o wiele bardziej skomplikowane. Przed rodzicem stoi więc bardzo trudne wyzwanie – stworzenia takiego planu dnia, w którym zmieści się to minimum najważniejszych spraw jego i dziecka. I pogodzenia się z tym, że zazwyczaj coś w tym planie się nie uda. I znowu, wsparcie, które dorosły weźmie dla siebie mierząc się z tymi wyzwaniami, zawsze owocuje tym, że będzie mógł lepiej wspierać dziecko.

Powracanie do życia

Tęsknimy do normalności i czekamy na nią, jednocześnie przeczuwając, że to, do czego wrócimy nie będzie już tym samym, co zostawiliśmy za sobą. Przyjdzie jednak czas powrotu do życia zawodowego, towarzyskiego, do rozwoju osobistego. Życie nie znosi pustki i nie wytrzymuje długo stanów nadzwyczajnych. Nawet po wielkich wstrząsach powraca do swojego naturalnego rytmu. Wtedy wyzwaniem staje się obudzenie na nowo przygaszonej energii i zainwestowanie jej w nowe pomysły i przedsięwzięcia. Żeby było to możliwe potrzebujemy dokonać przewartościowania i odnalezienia sensu w tym, co przeżyliśmy. Okazuje się, że wiele się nauczyliśmy – jednak da się z domu pracować i załatwiać sprawy urzędowe. Jednak nie trzeba kupować tak dużo a to co najważniejsze może się wydarzyć z najbliższymi w czterech ścianach. Widzimy, że luksusem jest wyjście do lasu. Coś straciliśmy i coś zyskaliśmy – i potrzebujemy zaakceptować tę zmianę. Chcielibyśmy mieć wtedy przy sobie kogoś, kto nie będzie nam dawał gotowych odpowiedzi, tylko wspólnie z nami zastanowi się, co dalej.

Rodzice często niepokoją się, jak śmierć bliskiej osoby wpłynie na dalszy rozwój psychiczny dziecka. Tymczasem to, co wydarzy się w rozwoju dziecka zależy przede wszystkim nie od tego, co mu się przytrafiło i jak dramatycznej straty doznało, ale od tego jakie uzyskało wsparcie ze środowiska po tym traumatycznym doświadczeniu. Badania na temat rezyliencji, czyli odporności psychicznej, pokazują, że dzieci są w stanie prawidłowo rozwijać się nawet pomimo bardzo tragicznych życiowych doświadczeń, jeśli jest przy nich przynajmniej jedna osoba zdolna obdarzyć je uwagą, wczuć się w ich stan umysłu, zrozumieć go, zaakceptować i adekwatnie go nazwać. Żeby to było możliwe dorosły potrzebuje najpierw zadbać o siebie.

 

Adam Lis, psycholog, który prowadzi w Fundacji Nagle Sami terapię, konsultacje i grupy wsparcia dla dzieci po stracie bliskich.

30 maja 2020 poprowadzi szkolenie online:

Jak pracować z dziećmi i nastolatkami w żałobie? Pomoc psychologiczna po stracie, więcej informacji pod linkiem: http://naglesami.org.pl/jak-pracowa%C4%87-dzieci.html

 

 

 

 

 

 

 

12/05/2020

Jak pracować z dziećmi i nastolatkami w żałobie? Pomoc psychologiczna po stracie. (szkolenie online - 30.05.2020)

więcej >

Dzieci i śmierć – te słowa do siebie nie pasują. Jednak dzieci i młodzież doświadczające straty bliskich również przeżywają żałobę. Ważne, żeby dorośli potrafili im w tym towarzyszyć. Jeśli bliscy dziecka poszukują wsparcia specjalistów, którzy pomogą mu w poradzeniu sobie z trudną sytuacją, odpowiednie przygotowanie pedagogów, psychologów czy psychoterapeutów do pracy w tym szczególnym obszarze okazuje się niezwykle ważne. Dlatego zauważamy potrzebę rozwijania umiejętności osób pracujących z dziećmi i młodzieżą oraz ich otoczeniem w zakresie pomocy psychologicznej po stracie.

Cel główny: Rozwój wiedzy i praktycznych umiejętności z zakresu wsparcia dzieci i młodzieży w żałobie oraz ich bliskich.

Korzyści dla uczestnika:

Prowadzący i grupa pomogą uczestnikowi znaleźć odpowiedzi m.in. na następujące pytania:

  • Jaka jest specyfika procesu żałoby u dzieci i nastolatków?
  • Jak kształtuje się pojęcie śmierci u dzieci w różnym wieku?
  • Jak wspierać dziecko przeżywające żałobę oraz jego opiekunów?
  • Jakie są najważniejsze zasady prowadzenia rozmów dotyczących śmierci i utraty z dziećmi i młodzieżą w żałobie oraz ich rówieśnikami, wychowawcami, rodzinami (tak, aby stanowili oni wsparcie dla osoby doświadczającej bolesnej straty)?
  • W jaki sposób przeprowadzić konsultację w rodzicem?
  • Jak identyfikować sytuacje, w których warto proponować skorzystanie ze specjalistycznej pomocy i gdzie można taką pomoc uzyskać? 

Główny rezultat: Większa skuteczność w niesieniu psychologicznej pomocy dziecku/nastolatkowi oraz ich bliskim w żałobie.

Uczestnicy:

psycholodzy, pedagodzy, psychoterapeuci

Prowadzący:

Adam Lis – psycholog specjalizujący się w pracyj indywidualnej i grupowej z dziećmi i młodzieżą w żałobie

Data: 30 maja (sobota) godz. 10-17 (ok. 45 min przerwy w trakcie szkolenia)

Liczba uczestników: 5 – 14 osób

Cena: 300 zł

 

Osoby zainteresowane udziałem w szkoleniu prosimy podanie w mailu (info@naglesami.org.pl) poniższych danych:

imię nazwisko:

adres:

NIP:

telefon do kontaktu:

dane na kogo ma zostać wystawiona fakura (firma - nazwa/ osoba prywatna):

i dokonanie przelewu (do 25 maja 2020):

300 zł

KONTO FUNDACJI

15 1030 0019 0109 8530 0038 0190

Citi Handlowy

 

tytułem: szkolenie, data, imię i nazwisko uczestnika

mail: info@naglesami.org.pl

telefon:  +48 22 633 54 25

07/05/2020

Oto pięć ważnych rzeczy, o których należy pamiętać, jeśli odczuwasz teraz lęk i żałobę

więcej >

Dwa lata temu ukazała się bardzo ciekawa książka, o której dużo tu pisaliśmy, „Opcja B”, autorstwa psychologa Adama Granta i Sheryl Sandberg, szefowej operacyjnej Facebooka, która straciła nagle męża. W związku z pandemią zdecydowali się oni opublikować fragmenty swojej książki, by pomóc ludziom radzić sobie w tych trudnych czasach. Jak przyznała Sandberg: „Wszyscy żyjemy teraz w opcji B”.

Przetłumaczyliśmy dla Was fragmenty tekstu i wywiadu z autorką, udostępnione na stronie Bussiness Insider:

„Teraz niektórzy ludzie cierpią o wiele bardziej niż inni. (…) Niektórzy ludzie martwią się o zdrowie, inni bardziej o sytuację ekonomiczną. Ale szczerze uważam, że nie ma ani jednej osoby, która nie żyłaby w jakiejś formie opcji B w tej chwili” – tłumaczy Sandebrg. „Zbiorowa psychika się zmienia. Pandemia stanowi okazję do nabrania zbiorowej rezyliencji.”
„Myślę, że to nas zmieni i mam nadzieję i chcę, aby zmieniło nas to na lepsze, abyśmy robili więcej. Dajemy więcej nieznajomym, dajemy więcej ludziom w naszym życiu i myślę, że to widzimy i to jest zbiorowa odporność i wytrzymałość.”- powiedziała.
„Kiedy życie rzuca nam nieoczekiwane wyzwanie, śmierć wokół i wszystko przez co teraz przechodzimy, to co robić? Odpowiedź brzmi: starajmy się budować odporność i wytrzymałość.”
Oto pięć ważnych rzeczy, o których należy pamiętać, jeśli odczuwasz teraz lęk i żałobę.

1. Wiedz, że to OK, nie czuć się teraz OK.
Jeżeli czujesz się teraz przytłoczony, poirytowany, nerwowy, zestresowany i smutny to mogą być oznaki żałoby nad utratą naszego regularnego życia. Pandemia pozbawiła nas iluzji, że jesteśmy niewrażliwi i nic nas nie dotknie. Przypomniała nam o kruchości zarówno samego życia jak i naszej śmiertelności. Nic dziwnego, że wiele osób czuje się teraz zdołowanych.

2. Zrozum co powstrzymuje Ciebie przed dostosowaniem się.
- To co powstrzymuje nas przed pójściem na przód to ciągłe przyjmowanie na siebie winy i odpowiedzialności np. za śmierć bliskiej osoby, wmawianie sobie, że mogliśmy zrobić coś więcej.
- Drugą sprawą, która utrzymuje nas w miejscu to jest przekonanie, że wstrząs jaki odczuliśmy na początku straty będzie trwał wiecznie. Poczucie, że wszystko się w nas rozbiło jest ważne, ale trzeba pamiętać, że nie będzie trwało wiecznie. Sandberg przyznała, że wciąż bardzo tęskni za swoim mężem ale nie czuje się już tak jak na początku.
- Kolejną koncepcją, które może powstrzymywać ludzi w żałobie przed ruszeniem do przodu, jest „wszechobecność”, idea, że wydarzenie straty wpływa na wszystkie dziedziny naszego życia. „Podczas tragedii, kiedy sprawy są o wiele gorsze niż zwykle, łatwo dać się złapać uczuciu, że wszystko jest okropne. Ale w rzeczywistości tak nie jest” - pisze Sandberg. „Narzędzia nadal działają. Wciąż mamy książki, gry planszowe i filmy, którymi można się cieszyć w domu. Nadal możemy kontaktować się z bliskimi przez telefon lub Internet”.

3. Mów jak najwięcej o tym co przechodzisz
Nie wszyscy chcą mówić o swoich uczuciach, ale "otwarcie się" pomaga. „Są przekonujące dowody, że opowiadanie o traumatycznych przeżyciach poprawia zdrowie fizyczne i psychiczne. Rozmowa na ten temat pomaga.”

4. Zacznij ćwiczyć samo-współczucie.
„Współczucie wynika z faktu, że nasze niedoskonałości są częścią bycia człowiekiem” - piszą Sandberg i Grant. Dbanie o siebie tak, jak o kogoś bliskiego lub przyjaciela, to świetny sposób na ćwiczenie samo-współczucia. Na przykład, czy osądzisz swojego przyjaciela za to, że walczy o to oby wstać rano z łóżka wypełniony żalem. Prawdopodobnie nie. Zrobisz wszystko, co w swojej mocy, aby się nimi opiekować i traktujesz go z życzliwością. Jeśli zastosujesz tę samą mentalność do siebie, piszą współautorzy, możesz zacząć uzdrawianie. Sandberg i Grant również zalecają prowadzenie dziennika. „Pisanie o traumatycznych zdarzeniach może zmniejszyć lęk i złość, podnieść stopnie, zmniejszyć nieobecności w pracy i wyciszyć złe emocje, gdy straciłeś pracę” - piszą.

5. Zrób kolejne kroki by być bardziej wdzięcznym
Zakrawa to na ironię - przejść przez życiową tragedię by być bardziej wdzięcznym. Ale tak niektóre teorie psychologiczne mówią, można wyjść wzmocnionym pozytywne po najtrudniejszej traumie. „Nie możemy zmienić tego, przez co przechodzi świat, ale możemy nauczyć się lekcji wdzięczności i uznania” powiedziała Sandberg.

Całość wywiadu i źródła cytatów w linku poniżej:
https://www.businessinsider.com/sheryl-sandberg-on-grief-re…

 

 

30/04/2020

Film "Biały, biały dzień" o przeżywaniu żałoby dostępny od 1 maja on-line

więcej >

Pamiętacie, jak jeszcze w czasie przed pandemią nasi terapeuci brali udział w specjalnych pokazach filmu "BIAŁY, BIAŁY DZIEŃ" Hlynura Pálmasona? Jednym z głównych wątków tego obrazu jest żałoba. Mamy dla Was dobre wiadomości od Stowarzyszenia Nowe Horyzonty, film będzie legalnie i premierowo dostępny na poniższych platformach:
vod.pl
Cineman.pl
vod.toya.net.pl
Do kina szybko się nie wybierzemy, a warto film zobaczyć. Tak opisywała go psycholog Fundacji Katarzyna Czajkowska-Łukasiewicz "Biały, biały dzień" to film o miłości i o jej dalszym ciągu, jakim jest przeżywanie straty najbliższej osoby. Straty jej fizycznej obecności, ale też straty wyobrażeń na jej temat. Towarzyszenie bohaterowi w jego zmaganiach emocjonalnych oswaja uczucia, których potocznie nie kojarzy się z przeżywaniem żałoby, a które mogą być codziennością podopiecznych Fundacji Nagle Sami - gniew, poczucie winy czy nawet chęć zemsty".

29/04/2020

Jak pracować z osobą dorosłą w żałobie? Pomoc psychologiczna po stracie. (szkolenie on-line, 15.05.2020)

więcej >

Choć proces żałoby wiąże się z istotnymi zmianami w całościowym funkcjonowaniu człowieka, a adaptacja do nich często jest długotrwała i bolesna, nie każda osoba potrzebuje w tym czasie pomocy psychologicznej. Warto z niej skorzystać m.in. gdy ktoś czuje, że jest zagubiony, sytuacja go przerasta, uciążliwe dolegliwości nasilają się lub utrzymują przez długi czas, a otoczenie nie oferuje odpowiedniego wsparcia. Wówczas kluczowe jest właściwe przygotowanie psychologa czy psychoterapeuty do pracy z osobą po stracie. Jak umożliwić osobie korzystającej z naszej pomocy przeżywanie żałoby w sposób, w jaki tego potrzebuje? Jak towarzyszyć jej w tym trudnym procesie, aby doświadczenie utraty zostało wpisane w historię jej życia? Na te i inne pytania szukamy odpowiedzi podczas szkolenia.

Cel główny: Rozwój wiedzy i praktycznych umiejętności z zakresu wsparcia osób dorosłych w żałobie.

Korzyści dla uczestnika:

Prowadzący i grupa pomogą uczestnikowi znaleźć odpowiedzi m.in. na następujące pytania:

  • Czym jest proces żałoby i jak przebiega?
  • Jak wspierać osoby po stracie?
  • Jak może przebiegać żałoba atypowa?
  • Jak konstruować plan działań interwencyjnych dostosowanych do stanu pacjenta?
  • Jak identyfikować sytuacje, w których warto proponować skorzystanie ze specjalistycznej pomocy i gdzie można taką pomoc uzyskać?
  • Jakie są możliwe trudności w pracy z osobami w żałobie?
  • Jak zadbać o siebie pracując z osobami po stracie?

Główny rezultat: Lepsze przygotowanie w zakresie udzielania pomocy psychologicznej osobom dorosłym po stracie bliskich.

Uczestnicy:

psycholodzy, psychoterapeuci, interwenci kryzysowii

Prowadzący:

Małgorzata Maj - Mierzejewska - socjolog, psycholog, psychoterapeuta; prowadzi terapię indywidualną i grupy wsparcia dla osób w żałobie.

Czas trwania: 6 godzin (9.00-15.30) (przerwa 0,5 h) system online: ZOOM

Liczba uczestników: 4 – 15 osób

Cena: 300 zł

Osoby zainteresowane udziałem w szkoleniu prosimy podanie w mailu (info@naglesami.org.pl) poniższych danych:

imię nazwisko:

adres:

NIP:

telefon do kontaktu:

dane na kogo ma zostać wystawiona fakura (firma - nazwa/ osoba prywatna):

i dokonanie przelewu (do 11 maja 2020):

300 zł

KONTO FUNDACJI

15 1030 0019 0109 8530 0038 0190

Citi Handlowy

 

tytułem: szkolenie, data, imię i nazwisko uczestnika

mail: info@naglesami.org.pl

 

telefon:  +48 22 633 54 25

21/04/2020

JAK RADZIĆ SOBIE Z ŻAŁOBĄ PODCZAS EPIDEMII?

więcej >

Ciągle słyszymy o chorych i zmarłych. Na ulicach mijamy ludzi w maseczkach. Izolujemy się, robimy co możemy by się nie zarazić, a i tak nieustająco jesteśmy zestresowani. Ten czas jest trudny dla wielu. Ale dla osób w kryzysie takim jak np. żałoba jest to czas wyjątkowo wymagający. Kontakt z innym człowiekiem jest ograniczony (a tak niezwykle teraz potrzebny!). Nasze codzienne aktywności nie mogą być różnorodne, często musimy zostać w swoich czterech ścianach - to nie pozwala odbiec myślami od tematu straty, dostęp do „rozpraszaczy” jest ograniczony. W czasie pandemii trudno też planować przyszłość. A ciągła obecność tematu śmierci, a w potencjale możliwość doświadczenia kolejnych strat – może być wykańczająca.

Na stronach „Psychology Today” znaleźliśmy kilka rad, strategii autorstwa dr. Jasona Spendelowa na przetrwanie w czasie zarazy i poniżej tłumaczymy je dla Was:

- Przyjmij do świadomości fakt, że żałoba w tej chwili jest trudniejsza niż radzenie sobie ze stratą poza kryzysem zdrowotnym. Masz dodatkowe źródła stresu, z którymi musisz się zmagać, więc musisz ćwiczyć samo-współczucie. Mogą pojawić się pewne oznaki samokrytyki, które mogą przybrać formę takich myśli jak: „powinienem sobie już lepiej radzić na tym etapie” lub „nie udaje mi się trzymać w garści”. Jeżeli nie będziemy świadomi ogromu stresu pod jakim teraz żyjemy związanego z pandemią grozi nam obwinianie się za coś, co jest poza naszą kontrolą.

- Utrzymywanie kontaktu z innymi jest teraz bardzo ważne, jeśli cierpisz oraz izolujesz się społecznie. Często nie mamy ochoty rozmawiać z innymi po utracie bliskiej osoby. Jeśli nie masz na to ochoty i motywacji spróbuj zarezerwować czas na rozmowy telefoniczne i czaty wideo. Umów te rozmowy jak spotkania, które po prostu musisz odbyć. Umów się z ludźmi z wyprzedzeniem, aby zwiększyć prawdopodobieństwo ich wykonania.

- Funkcjonuj między: „utratą” i „odbudową”. Pomysł ten pochodzi z dwuprocesowego podejścia do żalu, które mówi, że ludzie po stracie funkcjonują wykonując działania związane ze stratą (np. oglądanie zdjęć zmarłego, płacz, rozmawianie o osobie, która odeszła), a zadaniami regenerującymi (np. planowaniem przyszłości, spędzanie czasu na hobby).

- Zminimalizuj czas spędzany na oglądaniu wiadomości. Ważne jest aby zdawać sobie sprawę z głównych komunikatów urzędników państwowych i służby zdrowia. Ale nie oglądaj ciągle wiadomości, jeśli zwiększa to poziom Twojego stresu.

Dr Jason Spendelow, autor tego tekstu opisuje jeszcze dwie metody. Zastrzega jednak, że mogą one nie wszystkim odpowiadać, jeżeli czujecie, że nie są dla Was, to ich nie stosujcie:

"Można pomyśleć o tym, jak ukochana zmarła osoba chciałaby, abyś reagował w tych okolicznościach. Można użyć tego ćwiczenia, aby wygenerować strategie radzenia sobie z kryzysem. Ewentualnie, jeśli mógłbyś porozmawiać z tą osobą za 10 lat, co chciałbyś powiedzieć o tym, jak sobie poradziłeś podczas pandemii?"

☎️Pamiętajcie też o możliwości kontaktu i wsparcia na naszym bezpłatnym Telefonie Wsparcia 800 108 108. (pon-pt 14.00-20.00), lub SKYPE, szukajcie wówczas: Fundacji Nagle Sami.

Jeżeli też chcecie zaplanować rozmowę terapeutyczną przez SKYPE, to przyjmujemy zapisy: info@naglesami.org.pl lub: http://naglesami.org.pl/rezerwacja.html

Drodzy Czytelnicy! Dokładamy wszelkich starań, aby nasza strona była Wam jak najbardziej pomocna. Pamiętajcie jednak, że każda życiowa sprawa, problem, zagadnienie jest wyjątkowe i indywidualne, może wymagać profesjonalnej pomocy.
Nasza strona nie jest poradnikiem, ani encyklopedią wiedzy.
Fundacja Nagle Sami, nasi współpracownicy i przyjaciele dokładają wszelkich profesjonalnych starań, ale ze względu na zawiłość większości spraw, nie mogą ponosić odpowiedzialności, za działania podejmowane przez Was na podstawie zawartych tu informacji.

© 2012 Fundacja Nagle Sami. Wszelkie prawa zastrzeżone.