porady prawne

dziedziczenie

Czym jest spadek, w jaki sposób można go przyjąć, poniżej przedstawimy zebrane informacje dotyczące dziedziczenia.

Dziedziczenie

Kilka ważnych terminów:

- spadek – (art. 922 kc) – są to prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które przechodzą 
z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób zgodnie z przepisami Księgi IV Kodeksu Cywilnego

Do spadku nie należą prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

- wstępni – osoby spokrewnione z sobą w linii prostej, bezpośredni przodkowie osoby
( np. dla dzieci  rodzice  dziadkowie  pradziadkowie itd.)

zstępni – potomkowie osoby fizycznej ( np. dzieci  wnuki  prawnuki, itd.)
Ustawa zalicza do zstępnych:

- naturalnych potomków osoby

- przysposobione, adoptowane przez niego dzieci

- dzieci pozamałżeńskie

- dzieci uznane przez niego jako własne

otwarcie spadku –następuje w chwili śmierci spadkodawcy, od tego zdarzenia spadkodawca nabywa spadek.

- długi spadkowe – należy pamiętać, że z przyjęciem spadku może wiązać się obowiązek spłaty zobowiązań zmarłego, o ile takie istniały

- odrzucenie spadku – można to zrobić TYLKO w ciągu 6 miesięcy od otwarcia spadku!
Nie złożenie stosownego oświadczenia o odrzuceniu spadku w tym terminie, uznawane jest za PRZYJĘCIE spadku!

Kto może dziedziczyć po zmarłym?

Do dziedziczenia po osobie zmarłej uprawnieni są:

jeżeli zmarły sporządził WAŻNY testament – osoby wskazane w testamencie jako spadkobiercy, zgodnie z rozporządzeniem zmarłego. Przy czym osoby uprawnione ustawowo do dziedziczenia, a pominięte w testamencie mają prawo do zwrócenia się o zachowek.

- jeżeli zmarły nie sporządził testamentu – osoby uprawnione do dziedziczenia ustawowego, które można podzielić na III grupy uprawnionych:

Grupa I. (art. 931 kc) ( dzieci i małżonek)

Dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych. Przy czym część spadku przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Należy zwrócić uwagę, że : Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. 
Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

Grupa II. Art. 932 kc ( małżonek, rodzice, rodzeństwo i ich zstępni)

§ 1.W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

§ 2.Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

§ 3.W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

§ 4.Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

§ 5.Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

§ 6. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.

Grupa III. Art. 934 kc ( dziadkowie)

 § 1.W braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy; dziedziczą oni w częściach równych.

§ 2.Jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału spadku między zstępnych spadkodawcy.

§ 3.W braku zstępnych tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych.

Ostatnia w „kolejce” uprawnionych do dziedziczenia jest gmina, ale wyłącznie wtedy, gdy nie jest możliwe dziedziczenie w ramach w/w grup.

Jak formalnie przeprowadzić sprawę spadkową?

Dokumenty.

Dla przeprowadzenia postępowania spadkowego wymagane będą następujące dokumenty:

- akt zgonu spadkodawcy

- akt małżeństwa ( jeżeli dziedziczy małżonek)

- akt urodzenia ( jeżeli dziedziczą dzieci)

- testament, jeżeli jest w dyspozycji Spadkobierców,

- inne, wskazane przez Sąd.

1. Notarialnie

 Aby przeprowadzić sprawę spadkową czynnością notarialną, muszą być na niej obecni wszyscy uprawnieni spadkobiercy. Nie można ustanowić pełnomocnika!

Notariusz sporządza wówczas protokół dziedziczenia, uwzględniający podział ułamkowy masy spadkowej pomiędzy spadkobierców.

Jeżeli spadkobiercy przedstawią testament- Notariusz zobowiązany jest do jego otwarcia i ogłoszenia spadkobiercom. Postanowienia ważnego testamentu są wiążące.

 Obydwie czynności są podstawą do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, będącego dokumentem potwierdzającym nabycie i prawo do właściwej części spadku.

Czynność notarialna rejestrowana jest w systemie informatycznym.

2. W Sądzie.

 Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć w sądzie każdy spadkobierca, 

w każdym czasie po jego otwarciu. Przy czym, jeżeli wniosek składany jest w ciągu 
6 miesięcy od śmierci spadkodawcy konieczne będzie złożenie oświadczenia o przyjęciu 
/ odrzuceniu spadku. We wniosku należy zawrzeć imiona, nazwiska, stopień pokrewieństwa ze zmarłym i adresy wszystkich Spadkobierców! 
Wniosek składa się w Sądzie właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

 Na rozprawie obowiązkowo musi być obecna osoba, która złożyła wniosek. 

Pozostali spadkobiercy zostaną zawiadomieni przez Sąd o terminie rozprawy, ale nie muszą być na niej obecni, chyba, że Sąd postanowi inaczej i wezwie ich do stawiennictwa.

3. Urząd Skarbowy

Osoby najbliżej spokrewnione, które nabyły spadek nie mają obowiązku opłacenia podatku od nabycia spadku.

Do tej grupy podatkowej Ustawa zalicza:

Małżonka, dzieci, wnuki (zstępni), rodziców, dziadków (wstępni) rodzeństwo, ojczyma, macochę, pasierba, rodzeństwo przyrodnie.

Zobowiązani do opłacenia podatku są od nabycia spadku są dalsi krewni i inni spadkobiercy. Zgodnie z regułą, że im dalszy stopień pokrewieństwa, tym wyższy podatek.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zmianami).

Opracowanie: Wojtek Glac


Uwaga! Powyższe informacje należy traktować wyłącznie jako pobieżne i instrukcyjne.
Z uwagi na indywidualny charakter przedmiotowych spraw, tryb ich przeprowadzenia może być dłuższy i bardziej skomplikowany.
Fundacja Nagle Sami nie ponosi odpowiedzialności, za czynności przeprowadzane na podstawie zawartych na stronie informacji.

W celu konsultacji sprawy zachęcamy do kontaktu z nami: prawnik@naglesami.org.pl 

Drodzy Czytelnicy! Dokładamy wszelkich starań, aby nasza strona była Wam jak najbardziej pomocna. Pamiętajcie jednak, że każda życiowa sprawa, problem, zagadnienie jest wyjątkowe i indywidualne, może wymagać profesjonalnej pomocy.
Nasza strona nie jest poradnikiem, ani encyklopedią wiedzy.
Fundacja Nagle Sami, nasi współpracownicy i przyjaciele dokładają wszelkich profesjonalnych starań, ale ze względu na zawiłość większości spraw, nie mogą ponosić odpowiedzialności, za działania podejmowane przez Was na podstawie zawartych tu informacji.

© 2012 Fundacja Nagle Sami. Wszelkie prawa zastrzeżone.